Het verzadigde elektriciteitsnet van België: de mythe van elektriciteitsopwekking ontmaskerd

De mythe van 'volledig elektrisch' tegenover de realiteit van het Belgische netwerk

Al jarenlang hameren de overheid, de media en de actoren van de energietransitie op dezelfde boodschap: fotovoltaïsche panelen (PV) + warmtepomp (WP) + elektrisch voertuig (EV) = geslaagde transitie. Op papier lijkt de vergelijking logisch: we elektrificeren het verbruik en voeden dat met gedecentraliseerde hernieuwbare energie.

In het echte leven wordt deze vergelijking echter kwetsbaar – zelfs gevaarlijk – zodra we twee realiteiten introduceren die niemand onder ogen wil zien:

• 📊 Netwerken hebben fysieke beperkingen (maximale stroom, spanningsschommelingen, transformatoren, kabels die voor een ander gebruik zijn gedimensioneerd)
• ❄️ "Nieuw geëlektrificeerde" toepassingen (verwarming, mobiliteit) verbruiken vooral wanneer PV het minst produceert: winteravonden, koudegolven, korte en grijze dagen

In december 2025 luidt ORES, de belangrijkste distributienetbeheerder (GRD) in Wallonië, de alarmbel in een explosief intern document dat tijdens zijn algemene vergadering wordt voorgesteld. De schokkende zin die centraal zou moeten staan in het publieke debat:

"Het model van 'alles, overal, altijd en meteen' is vandaag de dag niet langer houdbaar." – ORES, december 2025

ORES identificeert vier gelijktijdige revoluties die zich opstapelen op dezelfde verouderde infrastructuur:

1. Gedecentraliseerde productie van hernieuwbare energie (grootschalige residentiële PV)
2. Decarbonisatie van verwarming (elektrische warmtepompen)
3. Elektrische mobiliteit (voertuigen en snellaadstations)
4. Elektrificatie van de industrie (industriële processen, datacenters)

Het probleem is dus niet dat we "van elektriciteit houden" of "een hekel hebben aan stookolie/gas". Het probleem is dat we denken dat we op grote schaal kunnen elektrificeren zonder de vraag te sturen, zonder opslag, zonder flexibiliteit en zonder noodoplossingen.

De alarmerende cijfers van ORES: een netwerk dat op zijn laatste benen loopt

De officiële gegevens die ORES in december 2025 heeft gepubliceerd, geven een onomstotelijk beeld van de kritieke toestand van het Waalse elektriciteitsnet:

Tegelijkertijd neemt het aantal aansluitingsaanvragen explosief toe in een onhoudbaar tempo:

Wat het netwerk wel (en niet meer) kan garanderen: de fysieke beperkingen

Twee fundamentele beperkingen: thermisch en spanning

ORES herinnert eraan dat elk elektriciteitsnet te maken heeft met twee soorten onvermijdelijke fysieke beperkingen:

Jarenlang werd vooral gesproken over overspanning (PV die lokaal te veel injecteert, omvormers die in de zomer uitvallen). Vandaag de dag wordt onderspanning weer een belangrijk onderwerp...omdat de vraag naar stroom explosief stijgt door de elektrificatie van verwarming en mobiliteit.

Het laagspanningsnetwerk is niet ontworpen voor dit scenario

ORES beschrijft expliciet dat op het niveau van de "feeder" (laagspanningsvoeding van de wijk) nu tegelijkertijd sprake is van:

• ☀️ Overspanningen als gevolg van residentiële fotovoltaïsche installaties (massale lokale injectie op zonnige dagen)
• ⚡ Onderspanningen als gevolg van overmatig verbruik: snellaadstations en warmtepompen in woningen

En het aantal is enorm: 10.000 van de 70.000 circuits worden kwetsbaar geacht voor deze dubbele belasting. Laagspanningsnetwerken zijn van oudsher ontworpen voor unidirectioneel verbruik (centrale → huis), niet voor bidirectionele injectie + vertienvoudigde verbruikspieken.

"Laagspanningsnetwerken waren oorspronkelijk bedoeld voor verbruik. Elektriciteit is nu lokaal en met tussenpozen beschikbaar. Het in evenwicht houden van het netwerk brengt steeds hogere kosten met zich mee." – CWaPE, presentatie december 2025

Onderspanning: de nieuwe onzichtbare bedreiging van "volledig elektrisch"

In een artikel gepubliceerd op 10 december 2025 onthult Le Soir een opkomend probleem dat sterk wordt onderschat: onderspanningen op het Waalse netwerk. In tegenstelling tot overspanningen (veroorzaakt door overproductie van fotovoltaïsche energie in de zomer) zijn onderspanningen het gevolg van gelijktijdig overmatig verbruik – precies het scenario dat de massale elektrificatie van verwarming veroorzaakt.

Het kritieke scenario beschreven door ORES

ORES beschrijft een zeer concrete situatie in zijn presentatie van december 2025:

"Als iedereen na het werk zijn auto oplaadt, eten klaarmaakt en de warmtepomp aanzet, bestaat er dan een risico op spanningsproblemen? Ja. De spanning kan dalen tot 200 V, een niveau waarop de warmtepomp niet start." – ORES, interne presentatie december 2025

Wanneer duizenden warmtepompen tegelijkertijd starten bij koud weer (terugkeer van het werk tussen 17 en 20 uur), in combinatie met het opladen van elektrische voertuigen in de avond en het bereiden van maaltijden, kan de netspanning dalen tot onder 207 V. Bij dit kritieke niveau:

• 🚫 Weigeren warmtepompen te starten (ingebouwde thermische beveiliging)
• ⚠️ Gevoelige elektronische apparaten werken niet meer goed (computers, moderne huishoudelijke apparaten)
• 📉 De kwaliteit van de geleverde elektriciteit verslechtert gevaarlijk (risico op schade aan apparatuur)
• 🔌 kunnen ook fotovoltaïsche omvormers uitvallen (detectie van abnormale spanning)

👉 Dit is een belangrijk punt: een klant die alleen een warmtepomp heeft voor verwarming, wordt niet alleen afhankelijk van de elektriciteitsprijs en de beschikbaarheid van het netwerk, maar ook van de kwaliteit van de lokale spanning – een parameter waar hij absoluut geen controle over heeft en die juist verslechtert op de momenten dat hij die het hardst nodig heeft.

Hoogspanning: vermogen wordt schaars (en soms geweigerd)

De bewering "op het hoogspanningsnet is overal al verzadiging" is niet overdreven. ORES geeft een zeer sprekend beeld van de situatie op het niveau van de transformatorstations van Elia (hoogspanningsnet):

Concreet: 27 stations weigeren nu al, 58 zullen binnen vijf jaar weigeren als er geen grote veranderingen plaatsvinden, en slechts 35 van de 122 stations (29%) lijken op middellange termijn de druk te kunnen weerstaan. Het begrip "gegarandeerde aansluiting" raakt in onbruik.

ORES geeft dit expliciet aan: de huidige contracten garanderen "het volledige gevraagde vermogen, ongeacht het tijdstip of het seizoen", maar deze permanente bandbreedte is in veel gevallen geen realistische/geschikte oplossing meer.

De tarieven voor 2026 in Wallonië: een bekentenis van onmacht, vermomd als "modernisering"

Geconfronteerd met deze kritieke situatie heeft de CWaPE (Waalse energieregulator) in december 2025 een ingrijpende tariefhervorming aangekondigd die vanaf 2026 van kracht wordt. Het officiële doel, geformuleerd in administratieve taal? "De productie en het verbruik op elkaar afstemmen om de druk op het net te verminderen en de kosten van investeringen in infrastructuur te beheersen".

Pragmatische vertaling: het netwerk kan niet langer iedereen altijd een constant vermogen garanderen. Consumenten worden nu aangemoedigd – of gedwongen – om hun verbruik te verplaatsen naar momenten waarop het netwerk minder belast is.

Een veelzeggend wettelijk kader

Het Waalse tariefdecreet, dat expliciet door de CWaPE wordt aangehaald, bevat twee principes die tegenstrijdig lijken, maar de realiteit blootleggen:

"Consumenten die geen flexibiliteit willen inbrengen in het energiesysteem, mogen niet financieel worden benadeeld door de nieuwe tariefstructuur... [maar] elke tariefcomponent stimuleert netgebruikers die dat willen om te verbruiken op momenten dat er veel elektriciteit op het net beschikbaar is." – Artikel 4, §2, lid 2, 27 van het Waalse tariefbesluit

Met andere woorden: u wordt niet officieel gedwongen... maar als u uw gewoonten niet verandert, betaalt u aanzienlijk meer.

De nieuwe tarieven voor 2026

Impacttarief en dynamische prijzen: voor wie?

De CWaPE is heel duidelijk over het profiel dat vereist is voor flexibele tarieven. De consument moet:

• ✅ De technische mogelijkheden (of de tijd) hebben om apparaten met een hoog verbruik te starten op momenten dat de prijzen laag zijn
• ✅ Deze energieverslindende apparaten niet inschakelen op de duurste momenten
• ✅ De prijsgrafieken volgen die de dag ervoor voor de volgende dag worden bekendgemaakt
• ✅ zijn verbruik dagelijks dienovereenkomstig organiseren

PV + PAC: een logische combinatie... maar sterk seizoensgebonden (en dat verandert alles)

We moeten eerlijk en genuanceerd zijn: PV + PAC kan een groot deel van het jaar uitstekend zijn. In het tussenseizoen (maart-april, september-oktober) werkt de combinatie opmerkelijk goed:

• 🌤️ Efficiënte PAC: gematigde temperaturen = hoge COP (3,5 tot 4,5)
• ☀️ Zon aanwezig: lange dagen, voldoende zonlicht
• ⚡ Bruikbare PV-productie: voedt de warmtepomp overdag rechtstreeks
• 💰 Reële besparingen: hoog eigen verbruik, lagere factuur

De stelling "PV + warmtepomp = perfecte combinatie" is dus niet helemaal onjuist. Ze is echter onvolledig. Het kritieke moment voor het Belgische/Waalse netwerk is namelijk juist het moment waarop dit mooie mechanisme instort:

• ❄️ Als het koud is (maximale verwarmingsbehoefte)
• 🌑 Als het donker is (korte dagen van 8 tot 16 uur)
• ☁️ Als de lucht bewolkt is (grijze weken van november tot januari)
• 🏠 Wanneer iedereen naar huis gaat (piek tussen 17 en 21 uur)
• 📉 Wanneer de warmtepomp het meest wordt gebruikt (continu gebruik bij extreme kou)

De tijdelijke ongeschiktheid in de winter: de achilleshiel van het systeem

Dit is geen ideologisch oordeel tegen PV of warmtepompen. Het is een onontkoombare fysische mechanica:

1. De vraag naar verwarming is gekoppeld aan de kou (directe evenredigheid)
2. De zon schijnt in de winter minimaal (8 uur per dag, waarvan 4-5 uur bruikbaar)
3. De pieken vallen in de late namiddag/avond (na zonsondergang).
4. De COP van de warmtepomp daalt met de temperatuur (COP 2-2,5 bij -5 °C tegenover 4-5 bij +7 °C).

En juist in dit scenario wordt "volledig elektrisch zonder regeling" een risicovolle strategie als er geen opslag, regeling of noodvoorziening is.

Een functionerende verwarming (gas/stookolie) verwijderen: soms contraproductief

In de opwinding van de "jacht op fossiele brandstoffen" raakt een praktijk steeds meer ingeburgerd en wordt zelfs aangemoedigd door bepaalde regionale premies: het demonteren van een perfect functionerende stookolie- of gasketel om een volledig elektrische warmtepomp te installeren. Deze aanpak, hoe goedbedoeld ook, brengt een aantal grote problemen met zich mee.

De illusie van energiebesparingen in reële omstandigheden

Een klant die overschakelt van een stookolieketel (rendement 90%) of gasketel (rendement 95%) naar een warmtepomp (gemiddeld jaarlijks COP 3,5-4) zal inderdaad aanzienlijke besparingen realiseren... op jaarbasis. Maar hoe zit het in de kritieke winterperiode?

Die 625-1000 kWh extra elektriciteit komen bovenop de vraag naar het elektriciteitsnet op de slechtste momenten (koude periodes, avonden zonder zon, pieken in het verbruik). En als het elektriciteitsnet het begeeft? Dan is er helemaal geen verwarming meer. Geen mogelijkheid om te koken. Geen minimaal comfort meer.

Veerkracht opgeofferd op het altaar van dogmatische elektrificatie

Een hybride verwarmingsinstallatie (warmtepomp + fossiele nood-/bijverwarmingsketel) biedt een ongeëvenaarde robuustheid:

• ✅ Economische optimalisatie: de warmtepomp werkt wanneer dat rendabel is (hoge COP, goedkope elektriciteit, beschikbaar netwerk)
• ✅ Bevoorradingszekerheid: de ketel neemt het over in geval van een netwerkstoring, onderspanning, extreme koude of onbetaalbare tarieven
• ✅ Ontlasting van het netwerk: tijdens kritieke pieken schakelt de verwarming automatisch over op fossiele brandstof, waardoor onmiddellijk elektrische capaciteit vrijkomt voor andere gebruikers
• ✅ Langere levensduur: beide systemen werken minder intensief, waardoor slijtage en storingen worden verminderd
• ✅ Systeemconsistentie: we reageren op ORES, dat expliciet zegt dat "alles meteen" niet langer houdbaar is

"Een functionele boiler als back-up houden is geen ecologische verraad, het is een energieverzekering. De echte verspilling is het weggooien van apparatuur die nog 10-15 jaar meegaat om een andere te installeren die volledig afhankelijk is van een falend elektriciteitsnet. Pragmatische ecologie is ecologie die elke dag werkt, onder alle weersomstandigheden, zonder het comfort en de veiligheid van de bewoners in gevaar te brengen." – Filosofie van Wattuneed

Pragmatische oplossingen: flexibiliteit, opslag, hybridisatie

Gezien de impasse van "volledig ongestuurd elektrisch", komen uit de officiële documenten van ORES en CWaPE drie strategische assen naar voren:

1. Flexibiliteit: definitie en variaties

ORES definieert flexibiliteit als "het vermogen om het profiel van de energie-injectie of -onttrekking aan te passen in reactie op een signaal, om een dienst te verlenen aan het elektriciteitssysteem en/of een financieel voordeel te behalen".

Deze flexibiliteit kan worden onderverdeeld in drie niveaus:

2. Energieopslag: de sleutel tot autonomie en veerkracht

De installatie van een opslagbatterij verandert de situatie radicaal en transformeert een kwetsbare PV+PAC-installatie in een robuust systeem:

• 📦 Maximaal eigen verbruik: de overdag geproduceerde PV-energie wordt opgeslagen voor gebruik 's nachts en 's ochtends
• ⚡ Afvlakking van pieken: de batterij voedt de warmtepomp en de apparaten 's avonds (17.00-22.00 uur), waardoor het netwerk op kritieke momenten niet wordt belast
• 🔋 Noodback-up: in geval van een stroomstoring of lokale onderspanning houdt de batterij essentiële apparatuur (kritieke circuits of het hele huis, afhankelijk van de dimensionering) in stand
• 💰 Slimme tariefarbitrage: opladen tijdens daluren (laag tarief), ontladen tijdens piekuren (hoog tarief) → aanzienlijke besparingen met Impact/dynamisch tarief
• 🌍 Netwerkservice: mogelijkheid om deel te nemen aan commerciële flexibiliteitsmechanismen (vergoeding door de DNB)

Dimensionering van de batterij op basis van het gebruik

3. De hybride omvormer: de intelligente energiecoördinator

De hybride omvormer is het brein van uw moderne zonne-installatie. In tegenstelling tot een klassieke PV-omvormer (die alleen zonne-energie aan het net levert of het huis van stroom voorziet), beheert de hybride omvormer op intelligente wijze drie gelijktijdige stromen:

1. Fotovoltaïsche productie: omzetting van DC naar AC + MPPT-optimalisatie met meerdere strings
2. Batterijopslag: laden/ontladen volgens geprogrammeerde strategie (eigen verbruik, daluren, tariefarbitrage)
3. Elektriciteitsnet: bidirectionele opname/injectie volgens de momentane behoeften en de geldende tarieven

De geavanceerde modi van moderne omvormers (Sofar ESI, Deye, WKS EVO) maken met name het volgende mogelijk:

• 🌙 Modus daluren: batterij opladen via het net wanneer elektriciteit goedkoop is (23.00-7.00 uur), ontladen tijdens piekuren
• 🏠 Modus eigen verbruik: maximaliseert het lokale gebruik van PV-energie, minimaliseert de teruglevering aan het net
• 🚨 Back-up-/EPS-modus: schakelt automatisch over op de batterij bij een stroomstoring of wanneer een te lage spanning wordt gedetecteerd
• ⚖️ Dynamische arbitragemodus: optimaliseert het laden/ontladen financieel op basis van impact-/dynamische tarieven (met geïntegreerde weersvoorspellingen)
• 🔌 Nul-injectiemodus: voorkomt elke injectie in het net (verzadigde zones, ongunstig prosumententarief)

4. Vehicle-to-Grid (V2G): uw EV wordt een gigantische batterij

Een opkomende maar veelbelovende technologie zou een revolutie teweeg kunnen brengen in de flexibiliteit van huishoudelijke energie: Vehicle-to-Grid (V2G) of "voertuig naar netwerk/huis". Het principe? De kolossale batterij van uw elektrische voertuig gebruiken als opslagsysteem voor uw woning.

Waarom V2G een radicale verandering teweegbrengt

• 🔋 Enorme capaciteit: een EV-accu van 60 kWh = 12 keer een huishoudelijke accu van 5 kWh
• 🏠 Stroomvoorziening voor uw woning 's avonds: de EV geeft de opgeslagen elektriciteit weer vrij om warmtepompen, apparaten en verlichting van stroom te voorzien
• 💰 Enorme tariefarbitrage: opladen tijdens daluren (of overdag via zonnepanelen als u thuiswerkt), ontladen tijdens piekuren
• ⚡ Betaalde netwerkdiensten: deelname aan de commerciële flexibiliteitsmechanismen van de DNB (extra inkomsten)
• 🌍 Ontlasting van het netwerk: voorkomt gelijktijdige pieken in het verbruik 's avonds

Concreet voorbeeld van V2G-gebruik:

Ontdek deze technologie: 🔗 EV-batterijen & V2G: complete gids

Investeringen in het netwerk: miljarden nodig... maar wanneer?

ORES heeft een investeringsplan gepresenteerd dat is gestructureerd rond drie belangrijke pijlers om het Waalse netwerk te moderniseren en te versterken:

Het grootste probleem? Deze enorme investeringen zullen jaren in beslag nemen (studies, vergunningen, bouwprojecten), vereisen kolossale budgetten die onvermijdelijk zullen doorwerken in de elektriciteitsfactuur, en bieden absoluut geen oplossing voor de huidige verzadiging.

Het artikel in L'Avenir van 10 december 2025 bevestigt dit ondubbelzinnig: "Het investeringsplan van ORES moet naar boven worden bijgesteld, wat zou kunnen leiden tot een nieuwe stijging van de elektriciteitsrekening".

Met andere woorden: het netwerk zal op zijn vroegst pas in 2030-2035 op peil zijn, terwijl de massale elektrificatie (warmtepompen, elektrische voertuigen, industrie) al een feit is en in een stroomversnelling komt. De periode 2025-2032 zal kritiek zijn, met toenemende spanningen tussen een explosieve vraag en een beperkt aanbod. Individuele oplossingen (opslag, flexibiliteit, hybridisatie) zijn geen optie: ze zijn noodzakelijk voor wie comfort en energiebestendigheid wil behouden.

Wat kunt u als particulier concreet doen? De 3 mogelijke architecturen

Scenario A — "Volledig elektrisch" (WKK + EV) zonder opslag of bijverwarming

Configuratie: alleen WKK voor verwarming + EV + eventueel PV zonder batterij

Voordelen:

• ✅ Maximale theoretische decarbonisatie (geen directe fossiele brandstoffen)
• ✅ Maximale aanspraak op regionale premies (volgens het geldende beleid)
• ✅ Eenvoudigere installatie (één enkel verwarmingssysteem)

Belangrijkste nadelen:

• ❌ Volledige afhankelijkheid van het netwerk in kritieke periodes (winter, 's avonds)
• ❌ Gevoeligheid voor onderspanning: warmtepomp start niet bij 200 V (gedocumenteerd geval ORES)
• ❌ Extreme tariefgevoeligheid met dynamische tarieven: onmogelijk om de verwarming te verplaatsen
• ❌ Maximale bijdrage aan netverzadiging op de slechtste momenten
• ❌ Geen veerkracht: netwerkstoring = huis wordt onmiddellijk koud

Conclusie: Alleen geschikt in zeer robuuste gebieden (Groupe 4 ORES-stations), elders riskant. Niet aanbevolen door Wattuneed, behalve in zeer specifieke gevallen.

Scenario B — "Volledig elektrisch en slim" (warmtepomp + EV + besturing + batterij)

Configuratie: WKK + EV + gedimensioneerde PV-installatie + lithiumbatterij 10-20 kWh + hybride omvormer + domotica-besturing

Voordelen:

• ✅ Maximaal eigen verbruik van PV (70-90% afhankelijk van de afmetingen)
• ✅ Afvlakking van pieken: batterij voedt huis + WKK 's avonds
• ✅ Gedeeltelijke veerkracht: back-up van essentiële circuits of het hele huis (afhankelijk van de omvormer)
• ✅ Tariefarbitrage: aanzienlijke besparingen met Impact/dynamisch tarief
• ✅ Hoge decarbonisatie behouden
• ✅ Deelname aan commerciële flexibiliteit mogelijk (vergoeding GRD)

Nadelen:

• ❌ Hoge initiële investering (batterij + hybride omvormer: +5000-8000 €)
• ❌ Verhoogde technische complexiteit (configuratie, onderhoud)
• ❌ Beperkte autonomie in het midden van de winter: maximaal 1-2 dagen zonder net

Conclusie: Uitstekend compromis als het budget beschikbaar is en men 100% elektrisch wil blijven. Door Wattuneed aanbevolen oplossing voor de toekomst voor nieuwbouw of ingrijpende renovaties.

Scenario C — "Veerkrachtige hybride" (warmtepomp + bijverwarming + regeling ± batterij)

Configuratie: hoofdwarmtepomp + gas-/olie-/houtkachel als bijverwarming + eventueel PV + batterij + automatische omschakeling

Voordelen:

• ✅ Maximale veerkracht van de verwarming: werkt bij alle weersomstandigheden en alle netspanningen
• ✅ Ontlasting van het netwerk tijdens kritieke pieken (bijverwarming wordt automatisch geactiveerd)
• ✅ Intelligente economische regeling: warmtepomp bij gunstige COP + laag tarief, anders bijverwarming
• ✅ In overeenstemming met de netwerkrealiteit: beantwoordt aan de oproep van ORES om een einde te maken aan "altijd alles"
• ✅ Benutting van bestaande apparatuur: geen verspilling als de ketel functioneert
• ✅ Eenvoudig onderhoud: twee onafhankelijke systemen = redundantie

Nadelen:

• ❌ "Minder zuivere" decarbonisatie (maar vaak systemisch robuuster)
• ❌ Dubbel onderhoud: warmtepomp + ketel (maar beperkt gebruik = geringe slijtage)
• ❌ Mogelijk lagere premies afhankelijk van regionaal beleid

Conclusie: Meest realistische en pragmatische scenario in Wallonië, waar betrouwbare toegang tot elektriciteit problematisch wordt. Sterk aanbevolen door Wattuneed voor renovaties waar een functionele ketel aanwezig is, of voor gebieden die als kwetsbaar zijn aangemerkt (Groupe 1-2 ORES-stations).

Aanbevelingen van Wattuneed: checklist voor een veerkrachtige installatie

Conclusie: echte ecologie is ecologie die werkt in januari om 19 uur

Als we een energietransitie willen die elke dag werkt , onder alle weersomstandigheden, ook tijdens koudegolven en pieken in de avonduren, moeten we afstappen van de simplistische slogan "PV + WKK = universele oplossing".

ORES documenteert expliciet en ondubbelzinnig:

• 📉 De fysieke beperkingen (maximale stroom, kritieke spanningsschommelingen)
• ⚠️ De enorme kwetsbaarheid van een deel van het laagspanningsnet (10.000 van de 70.000 circuits)
• 🚫 De huidige verzadiging van 27 hoogspanningsstations + 58 extra tegen 2030 zonder flexibiliteit
• ❄️ Het concrete scenario waarin de warmtepomp mogelijk niet start bij onderspanning (200 V)
• 🔄 Het einde van het model "alles, overal, altijd en onmiddellijk"

De CWaPE richt de tariefregels en regelgeving duidelijk op:

• ⏰ De temporele verschuiving van het verbruik (automatisch tweetarief, Impact, dynamische prijzen)
• 📱 Actieve aanpassing van de consument (prijzen worden de dag ervoor meegedeeld, dagelijkse opvolging, sturing)
• 💰 Een duidelijk tariefverschil tussen degenen die zich aanpassen en degenen die zich moeten aanpassen

De elektrificatie van verwarming en transport is een ecologische noodzaak – daar is bij Wattuneed niemand het oneens over. Maar dit moet absoluut gepaard gaan met:

1. 💾 Grootschalige opslag om pieken af te vlakken en autonomie te garanderen
2. 🔄 Slimme flexibiliteit om de vraag aan te passen aan het beschikbare aanbod
3. 🌡️ Hybride systemen om echte energiebestendigheid te garanderen
4. ⏰ Nauwkeurig tijdbeheer via dynamische tarieven, domotica en automatisering

"Het vervangen van een functioneel fossiel verwarmingssysteem door een volledig elektrische warmtepomp zonder opslag, zonder regeling en zonder bijverwarming is, gezien de huidige toestand van het Belgische netwerk zoals gedocumenteerd door ORES en de CWaPE, een zeer risicovolle beslissing. 200 liter stookolie besparen in de winter om vervolgens zonder verwarming te zitten bij een te lage netspanning, lokale verzadiging of een storing is niet ecologisch: het is energetische onbezonnenheid." – Wattuneed SPRL

Bij Wattuneed geloven we in een pragmatische, veerkrachtige en functionele energietransitie. Onze oplossingen combineren:

• ☀️ Op maat gemaakte fotovoltaïsche installatie (productie = jaarlijks verbruik)
• 🔋 Lithiumbatterijopslag (10-20 kWh, afhankelijk van het gebruik)
• ⚡ Slimme hybride omvormers (geavanceerde modi, back-up, arbitrage)
• 🌡️ Hybride aanpak indien relevant (warmtepomp + thermische veiligheidsvoorziening)
• 📱 Domotica-besturing (automatische optimalisatie zonder beperkingen)

Omdat een huis zonder verwarming midden in de winter voor niemand ecologisch is. Omdat echte ecologie elke dag werkt, onder alle weersomstandigheden, zonder het comfort en de veiligheid van de bewoners in gevaar te brengen.

❓ Veelgestelde vragen (volledige FAQ)

Is het nog steeds verstandig om in 2025-2026 een warmtepomp te installeren in België?

Ja, maar niet alleen. Een correct gedimensioneerde warmtepomp, gecombineerd met een opslagbatterij (minimaal 10-15 kWh), een intelligente hybride omvormer en idealiter een bijstelsysteem (hout, gas, stookolie), blijft een uitstekende oplossing. Het belangrijkste is dat u tijdens piekuren (17-22 uur) en in periodes van mogelijke onderbelasting niet 100% afhankelijk bent van het elektriciteitsnet. ORES documenteert expliciet de risico's van het niet starten van de warmtepomp bij 200 V.

Hoeveel kWh batterijcapaciteit is nodig voor een residentiële installatie met warmtepomp?

Dimensionering volgens profiel:

• Minimaal haalbaar: 10 kWh → dekt de nachtelijke behoeften (3-4 kWh) + 3-4 uur warmtepomp 's avonds (5-6 kWh) + veiligheidsmarge
• Aanbevolen optimum: 15-20 kWh → bijna volledige autonomie 24 uur per dag, behalve bij extreme kou, mogelijke deelname aan flexibiliteit van het distributienetwerk
• Maximaal comfort: 25-30 kWh → back-up voor meerdere dagen, agressieve tariefarbitrage, doorverkoop commerciële flexibiliteit

Geef de voorkeur aan modulaire systemen (Sofar BTS, Pylontech US5000, Delong) die kunnen worden uitgebreid naarmate de behoeften veranderen.

Zijn Impact-tarieven en dynamische prijzen verplicht in 2026?

Nee, maar het tweetariefsysteem wel. De CWaPE geeft duidelijk aan:

• Tweevoudig tarief: automatisch en niet optioneel voor iedereen (verplichte overstap)
• Impacttarief: optioneel, vereist een communicerende meter R3 + verplaatsbare kosten + expliciet verzoek aan de leverancier
• Dynamische prijzen: optioneel, vereist dagelijkse opvolging en actief beheer

Interessant bij installatie met batterij + domotica (automatische optimalisatie). Anders volstaat een klassiek tweetarief zonder grote nadelen (maar houd rekening met een tariefverschil tussen piek- en daluren).

Is mijn huidige PV-installatie (zonder batterij) verouderd?

Nee, maar kan worden verbeterd. Ze blijft nuttig om de factuur te verlagen (onmiddellijk eigen verbruik + teruglevering tegen vergoeding volgens contract). Om de veerkracht en het eigen verbruik (70-90%) te maximaliseren, wordt het toevoegen van een batterij via AC Coupling sterk aanbevolen. Wattuneed biedt retrofitoplossingen om toe te voegen:

• Hybride omvormer (Deye, Sofar, WKS) parallel aan de bestaande PV-omvormer
• Modulaire lithiumbatterij (5-20 kWh)
• Intelligente besturing (daluren, back-up, arbitrage)

Zie gids: AC-koppeling: 6 mogelijke configuraties

Zal het Belgische netwerk de komende jaren echt "bezwijken"?

De term 'bezwijken' is overdreven, maar de beperkingen zullen zeer reëel en meetbaar zijn. ORES documenteert zwart op wit:

• 27 hoogspanningsstations weigeren al nieuwe aansluitingen (groep 1)
• 58 extra stations zullen tegen 2030 verzadigd zijn zonder flexibiliteit (groep 2)
• 10.000 van de 70.000 laagspanningscircuits zijn kwetsbaar (overspanning EN onderspanning)

Verwachte gevolgen voor 2025-2032:

• Weigering van professionele aansluitingen (laadstations, batterijparken, industrieën)
• Lokale onderspanningen (woonwijken met een hoge dichtheid aan warmtepompen/elektrische voertuigen)
• Gerichte stroomonderbrekingen mogelijk (technische flexibiliteit als laatste redmiddel)
• Sterk gedifferentieerde tarieven (indirecte bestraffing van niet-flexibiliteit)

Investeringen in het netwerk zullen minimaal 10-15 jaar in beslag nemen. Kritieke periode 2025-2032 → veerkrachtige individuele oplossingen zijn noodzakelijk.

Is het echt milieuvriendelijk om mijn oude stookolie-/gasboiler als back-up te behouden?

Ja, in een globale systeembenadering. Verschillende invalshoeken:

1. Koolstofbalans van apparatuur: Een functionele ketel weggooien (nog 10-15 jaar te gaan) = productie + transport + installatie nieuwe warmtepomp + recycling oude + afval. Onmiddellijke koolstofimpact niet te verwaarlozen.
2. Verminderde efficiëntie van warmtepomp bij extreme kou: warmtepomp gedwongen bij -10 °C met COP 1,5-2 verbruikt 500-650 Wh elektriciteit per kWh thermisch. Als de elektriciteit wordt geproduceerd door gas-/steenkoolcentrales (Belgische mix in de winter), is de indirecte koolstofbalans vergelijkbaar met of zelfs slechter dan die van een directe verwarmingsketel.
3. Ontlasting van het netwerk = minder investeringen: bijverwarming die 10-15% van de tijd (koude pieken) wordt ingeschakeld, maakt netwerkcapaciteit vrij → minder versterkingen → minder beton/koper/staal → gunstige totale balans.
4. Veerkracht = minder energieonzekerheid: koude huizen bij een netwerkstoring = groot gezondheids- en sociaal probleem.

Conclusie Wattuneed: intelligente hybridisatie (80-90% warmtepomp + 10-20% bijverwarming) is vaak milieuvriendelijker dan dogmatische 100% elektrificatie in een kwetsbare netcontext.

Wat moet ik doen als mijn wijk is aangemerkt als een gebied met omvormerstoringen (overspanning)?

Concrete acties:

1. Controle via ORES-kaart: interactieve kaart met gebieden met spanningsafwijkingen
2. Configuratie omvormer: instellingen voor uitgebreide spanningsbereiken (volgens normen), anti-uitvalvertragingen
3. Nul-injectiemodus: bij chronische overspanningen de nul-injectiemodus activeren (alleen lokaal verbruik, overschot naar batterij)
4. Bufferbatterij: lokale opslag vermindert de injectie in het net drastisch (absorptie van overschot)
5. Contact met GRD: Melding via ORES-ondersteuning (werkzaamheden ter versterking van het netwerk gepland volgens prioritaire zones)

Hoe weet ik of mijn lokale hoogspanningsstation verzadigd is of bijna verzadigd is?

Indirecte indicatoren:

• Industriële/commerciële projecten geweigerd in uw gemeente (lokale pers, gemeenteraad)
• Langere wachttijden voor nieuwe aansluitingen (PV-installateurs melden blokkades)
• Herhaalde incidenten op het laagspanningsnet (micro-onderbrekingen, spanningsschommelingen)

Officiële informatie: ORES publiceert geen gedetailleerde openbare kaart van verzadigde stations (commerciële vertrouwelijkheid), maar wel punctuele informatie via:

• Voorafgaande aanvraag voor aansluiting (antwoord van ORES geeft beschikbaarheid aan)
• Regionale parlementaire vragen (openbare verslagen)
• Gespecialiseerde lokale pers

Biedt Wattuneed complete kant-en-klare oplossingen met begeleiding?

Ja, volledig traject:

1. Studiefase: dimensionering via gratis tools (toolbox) + persoonlijk advies via de telefoon
2. Ontwerpfase: aanpasbare zonne-energiekits (PV + hybride omvormer + batterij + accessoires) aangepast aan uw verbruiksprofiel en verwarmingssysteem
3. Installatiefase: netwerk van gecertificeerde partnerinstallateurs (afhankelijk van de regio) OF materiaal geleverd voor installatie door uw elektricien
4. Exploitatiefase: speciale klantenservice (helpcentrum) + gedetailleerde technische handleidingen (expertblog)
5. Optimalisatiefase: handleidingen voor geavanceerde instellingen (omvormermodi, tariefstrategieën, monitoring)

📞 Heeft u persoonlijk advies nodig voor uw project?
Wattuneed-helpcentrum • Technische PV-blog • Gratis toolkit

Wattuneed SPRL – Uw Belgische partner in fotovoltaïsche oplossingen en hernieuwbare energie sinds 2010. Technische expertise, persoonlijk advies, veerkrachtige oplossingen aangepast aan het Belgische netwerk.
🌐 www.wattuneed.com | 📧 Klantenservice & after-sales service | 📚 Blog & technische handleidingen | 🧰 Dimensionneurs & calculators