Het verzadigde elektriciteitsnet van België: de mythe van elektriciteitsopwekking ontmaskerd

De mythe van "volledig elektrisch" versus de realiteit van het Belgische elektriciteitsnet

De overheid, de media en de actoren van de energietransitie hameren er al enkele jaren op: fotovoltaïsche (PV) panelen + warmtepomp (PAC) + elektrisch voertuig (EV) = geslaagde transitie. Op papier ziet de vergelijking er coherent uit: we elektrificeren onze huizen en voorzien ze van decentrale hernieuwbare energie.

In het echte leven wordt deze vergelijking fragiel - zelfs gevaarlijk - zodra we twee realiteiten introduceren die niemand onder ogen wil zien:

• 📊 Netwerken hebben fysieke grenzen (maximale stroom, spanningsschommelingen, transformatoren, kabels voor een ander gebruik)
• ❄️ "Nieuw geëlektrificeerd" gebruik (verwarming, mobiliteit) verbruikt vooral wanneer PV het minst produceert: winteravonden, koude rukwinden, korte en grijze dagen.

In december 2025 luidde ORES, de belangrijkste Waalse distributienetwerkbeheerder (GRD), de noodklok in een explosief intern document dat op de algemene vergadering werd gepresenteerd. De clou die centraal zou moeten staan in het publieke debat:

"Het model van 'alles, overal, altijd en meteen' is vandaag niet langer houdbaar." - ORES, december 2025

ORES identificeert 4 gelijktijdige revoluties die zich opstapelen op dezelfde verouderende infrastructuren:

1. Decentrale productie van hernieuwbare energie (massale residentiële PV)
2. Decarbonisatie van verwarming (elektrische warmtepompen)
3. Elektrische mobiliteit (voertuigen en snellaadstations)
4. Elektrificatie van de industrie (industriële processen, datacenters)

Het is dus geen kwestie van "van elektriciteit houden" of "olie/gas haten". Het probleem is te geloven dat we op grote schaal kunnen elektrificeren zonder oplossingen voor vraagbeheer, opslag, flexibiliteit en back-up.

De alarmerende cijfers van ORES: een netwerk aan het eind van zijn Latijn

De officiële gegevens die ORES in december 2025 publiceerde, schetsen een grimmig beeld van de kritieke toestand van het Waalse elektriciteitsnetwerk:

Tegelijkertijd exploderen de aansluitingsaanvragen aan een onhoudbaar tempo:

Wat het elektriciteitsnet kan (en niet meer kan) garanderen: fysieke grenzen

Twee fundamentele beperkingen: temperatuur en spanning

ORES wijst erop dat elk elektriciteitsnetwerk te maken heeft met twee soorten onontkoombare fysieke beperkingen:

Jarenlang lag de focus op overspanning (PV die lokaal te veel injecteert, omvormers die in de zomer vastlopen). Vandaag is onderspanning opnieuw een groot probleem... omdat de vraag naar elektriciteit explosief stijgt door de elektrificatie van verwarming en mobiliteit.

Het laagspanningsnet is niet ontworpen voor dit scenario

ORES beschrijft expliciet dat er op feeder-niveau (laagspanningsvoorziening in de wijk) nu tegelijkertijd:

• ☀️ Surges linked to residential photovoltaic installations (massive localised injection on sunny days).
• ⚡ O nderspanningen gekoppeld aan buitensporige onttrekkingen: snellaadterminals en warmtepompen thuis, enz.

En het aantal is enorm: 10.000 van de 70.000 circuits worden kwetsbaar geacht voor deze dubbele beperking. Historisch gezien werden laagspanningsnetten ontworpen voor eenrichtingsonttrekking (centrale → woning), niet voor het beheer van bidirectionele injectie + tienvoudige verbruikspieken.

"Laagspanningsnetten zijn oorspronkelijk ontworpen voor onttrekking. Elektriciteit is nu lokaal en intermitterend beschikbaar. Het balanceren van het netwerk kost steeds meer." - CWaPE, presentatie december 2025

Onderspanning: de nieuwe onzichtbare dreiging van "all-electricity".

In een artikel gepubliceerd op 10 december 2025 onthult Le Soir een grotendeels onderschat opkomend probleem: onderspanningen op het Waalse net. In tegenstelling tot overspanningen (veroorzaakt door overmatige fotovoltaïsche productie in de zomer), zijn onderspanningen het gevolg van gelijktijdig overmatig verbruik - precies het scenario dat de massale elektrificatie van verwarming veroorzaakt.

Het kritieke scenario beschreven door ORES

ORES zet een zeer concrete situatie zwart op wit in haar presentatie van december 2025:

"Als iedereen op weg van zijn werk naar huis zijn auto oplaadt, eten maakt en de warmtepomp aanzet, bestaat er dan een risico op een spanningsprobleem? Ja. De spanning kan dalen tot 200V, een niveau waarop de warmtepomp niet meer start." - ORES, interne presentatie december 2025

Wanneer duizenden warmtepompen tegelijkertijd opstarten bij koud weer (terugkomen van het werk 17.00-20.00 uur), gecombineerd met het opladen van elektrische voertuigen 's avonds en het bereiden van het avondeten, kan de netspanning dalen tot onder 207V. Op dit kritieke niveau:

• 🚫 Warmtepompen weigeren te starten (ingebouwde thermische beveiliging).
• ⚠️ Gevoelige elektronische apparaten werken niet goed (computers, moderne huishoudelijke apparaten)
• 📉 De kwaliteit van de geleverde elektriciteit gaat gevaarlijk achteruit (risico op schade aan apparatuur)
• 🔌 F otovoltaïsche omvormers kunnen ook uitvallen (abnormale spanning gedetecteerd)

👉 Dit is een belangrijk punt: een klant die uitsluitend is uitgerust met een warmtepomp voor verwarming wordt niet alleen afhankelijk van de elektriciteitsprijs en de beschikbaarheid van het net, maar ook van de plaatselijke spanningskwaliteit - een parameter waar hij absoluut geen controle over heeft en die verslechtert precies op het moment dat hij die het hardst nodig heeft.

Hoogspanning: stroom wordt schaars (en soms geweigerd)

De uitspraak "hoogspanning is overal al verzadigd" is niet overdreven. ORES geeft een veelzeggende momentopname van de situatie in de transformatorstations van Elia (hoogspanningsnet):

Om het duidelijk te stellen: 27 onderstations weigeren nu al, 58 onderstations zullen binnen 5 jaar weigeren als er geen grote veranderingen plaatsvinden, en het ziet ernaar uit dat slechts 35 van de 122 onderstations (29%) het op middellange termijn zullen kunnen volhouden. Het begrip "gegarandeerde aansluiting" raakt achterhaald.

ORES stelt expliciet dat de huidige contracten "alle gevraagde stroom garanderen, ongeacht het tijdstip of het seizoen", maar deze permanente band is in veel gevallen niet langer een realistische/aangepaste oplossing.

Tarieven 2026 in Wallonië: een bekentenis van onmacht vermomd als "modernisering

Geconfronteerd met deze kritieke situatie onthulde de CWaPE (Waalse energieregulator) in december 2025 een belangrijke tariefhervorming, van toepassing vanaf 2026. De officiële doelstelling, geformuleerd in administratieve taal, is "productie en verbruik op elkaar afstemmen om de druk op het net te verminderen en de kosten van investeringen in infrastructuur te beheersen".

In pragmatische termen betekent dit dat het net niet langer altijd en voor iedereen constante stroom kan garanderen. Consumenten worden nu aangemoedigd - of gedwongen - om hun verbruik te verschuiven naar momenten waarop het netwerk minder onder druk staat.

Een onthullend wettelijk kader

Het Waalse tariefdecreet, dat expliciet wordt geciteerd door de CWaPE, legt twee principes vast die tegenstrijdig lijken, maar de realiteit onthullen:

"Verbruikers die geen flexibiliteit aan het energiesysteem wensen bij te dragen, mogen niet financieel gestraft worden door de nieuwe tariefstructuur... [maar] elke tariefcomponent biedt een stimulans voor netgebruikers die dat wensen om te verbruiken op een moment dat er een overvloed aan elektriciteit op het net is." - Artikel 4, §2, alinea 2, 27 van het Waalse tariefbesluit

Met andere woorden: we dwingen je niet officieel... maar als je je gewoonten niet verandert, zul je aanzienlijk meer betalen.

Nieuwe tarieven voor 2026

Impact tarief en dynamische prijzen: voor wie?

De CWaPE is heel direct over het profiel dat nodig is voor flexibele tarieven. Consumenten moeten:

• ✅ De technische capaciteit (of de tijd) hebben om apparaten met een hoog verbruik op te starten op momenten dat de prijzen laag zijn
• ✅ Vermijden om deze apparaten met hoog verbruik op te starten op de duurste momenten van de dag
• ✅ Volg de prijscurves die de dag ervoor zijn meegedeeld voor de volgende dag
• ✅ Plan uw dagelijks verbruik dienovereenkomstig

PV + warmtepomp: een logische combinatie... maar zeer seizoensgebonden (en dat verandert alles)

Laten we eerlijk en evenwichtig zijn: PV + warmtepomp kan het grootste deel van het jaar uitstekend zijn. In het tussenseizoen (maart-april, september-oktober) werkt de combinatie opmerkelijk goed:

• 🌤️ Efficiënte warmtepomp: gematigde temperaturen = hoge COP (3,5 tot 4,5)
• ☀️ Zon aanwezig: lange dagen, behoorlijke hoeveelheid zon
• ⚡ Bruikbare PV-productie: levert overdag rechtstreeks aan de warmtepomp
• 💰 Echte besparing: hoog eigenverbruik, lagere rekening

Dus het "PV + warmtepomp = perfecte combinatie"-argument is niet helemaal onjuist. Het is gewoon onvolledig. Want het kritieke moment voor het Belgische/Waalse net is precies wanneer dit mooie mechanisme het begeeft:

• ❄️ Als het koud is (maximale verwarmingsbehoefte)
• 🌑 Als het donker is (korte dagen van 8u tot 16u)
• ☁️ Als het bewolkt is (grijze weken in november-januari)
• 🏠 Als iedereen naar huis gaat (piek 17u-9u)
• 📉 Wanneer de warmtepomp het meest gebruikt wordt (continue werking bij zeer koud weer)

Mismatch van wintertijden: de achilleshiel van het systeem

Dit is geen ideologisch oordeel tegen PV of de warmtepomp. Het is een onontkoombaar fysisch feit:

1. Verwarmingsvraag is gecorreleerd met koude (directe proportionaliteit)
2. Zonneschijn is minimaal in de winter (8 uur daglicht, waarvan 4-5 uur kan worden gebruikt)
3. De piekvraag doet zich voor in de late namiddag/avond (na zonsondergang)
4. De COP van de warmtepomp daalt met de temperatuur (COP 2-2,5 bij -5°C vs. 4-5 bij +7°C).

En het is precies in dit scenario dat "alles elektrisch ongeregeld" een riskante strategie wordt als je geen opslag, geen regeling en geen back-up hebt.

Een functioneel verwarmingssysteem (gas/olie) verwijderen: soms contraproductief

Temidden van alle opwinding over de "jacht op fossiele brandstoffen" is er een praktijk die wijdverspreid raakt en zelfs wordt aangemoedigd door bepaalde regionale subsidies: het ontmantelen van een perfect functionerende olie- of gasketel om een volledig elektrische warmtepomp te installeren. Deze aanpak, hoe goed bedoeld ook, brengt verschillende grote problemen met zich mee.

De illusie van energiebesparing in reële omstandigheden

Een klant die overstapt van een ketel op stookolie (rendement van 90%) of gas (rendement van 95%) naar een warmtepomp (gemiddelde jaarlijkse COP 3,5-4) zal inderdaad aanzienlijk besparen... gemiddeld over het jaar. Maar hoe zit het tijdens de kritieke winterperiode?

Deze extra 625-1000 kWh elektriciteit worden toegevoegd aan de vraag op het elektriciteitsnet op de slechtste momenten (koude periodes, avonden zonder zon, verbruikspieken). En als het elektriciteitsnet uitvalt? Helemaal geen verwarming. Geen mogelijkheid om te koken. Geen comfort.

Veerkracht geofferd op het altaar van dogmatische elektrificatie

Een hybride verwarmingssysteem (warmtepomp + fossiele ketel als back-up/booster) biedt een onvergelijkbare robuustheid:

• ✅ Economische optimalisatie: de warmtepomp werkt wanneer dat rendabel is (hoge COP, goedkope elektriciteit, beschikbaar netwerk)
• ✅ Bevoorradingszekerheid: de ketel neemt het over in geval van een netstoring, onderspanning, extreme koude of prohibitieve tarieven
• ✅ Netontlasting: tijdens kritieke pieken schakelt het verwarmingssysteem automatisch over op fossiele brandstof, waardoor er onmiddellijk elektrische capaciteit vrijkomt voor andere gebruikers
• ✅ Langere levensduur: beide systemen werken minder intensief, waardoor er minder slijtage en storingen optreden
• ✅ Systeemsamenhang: we spelen in op ORES, dat expliciet stelt dat "alles nu" niet langer houdbaar is

"Een boiler als back-up laten draaien is geen ecologisch verraad, het is een energielevensverzekering. De echte verspilling is het weggooien van operationele apparatuur die nog 10-15 jaar potentieel heeft om een andere te installeren die volledig afhankelijk is van een defect elektriciteitsnetwerk. Pragmatische ecologie is een ecologie die elke dag werkt, in alle weersomstandigheden, zonder het comfort en de veiligheid van de bewoners in gevaar te brengen." - De filosofie van Wattuneed

Pragmatische oplossingen: flexibiliteit, opslag, hybridisatie

Geconfronteerd met de impasse van "ongecontroleerde all-electricity", komen er drie strategische assen naar voren uit de officiële documenten van ORES en CWaPE:

1. 1. Flexibiliteit: definitie en toepassingen

ORES definieert flexibiliteit als "de mogelijkheid om iemands energie-injectie- of -afnameprofiel te wijzigen in reactie op een signaal, om een dienst te verlenen aan het elektriciteitssysteem en/of om een financieel voordeel te verkrijgen".

Er zijn drie niveaus van flexibiliteit:

2. Energieopslag: de sleutel tot autonomie en veerkracht

De installatie van een opslagbatterij verandert het spel radicaal en verandert een kwetsbare PV+PAC-installatie in een robuust systeem:

• Maximale zelfconsumptie: overdag geproduceerde PV-energie wordt opgeslagen voor gebruik 's nachts en 's ochtends.
• ⚡ Peak shaving: de batterij voorziet de warmtepomp en apparaten 's avonds (17.00-10.00 uur) van stroom, zodat het elektriciteitsnet niet wordt belast op kritieke momenten
• 🔋 Noodback-up: in het geval van een stroomstoring of lokale onderspanning onderhoudt de accu essentiële apparatuur (kritieke circuits of het hele huis, afhankelijk van de grootte)
• 💰 Intelligente tariefarbitrage: laden tijdens daluren (laag tarief), ontladen tijdens piekuren (hoog tarief) → aanzienlijke besparingen met Impact/dynamisch tarief
• 🌍 Netwerkdienst: mogelijkheid om deel te nemen aan commerciële flexibiliteitsmechanismen (vergoeding door de DNB).

Dimensionering van de batterij volgens gebruik

3. De hybride omvormer: de intelligente energiegeleider

Dehybride omvormer is het brein van je moderne zonne-installatie. In tegenstelling tot een conventionele PV-omvormer (die alleen zonne-energie aan het net levert of stroom aan het huis levert), beheert de hybride omvormer op intelligente wijze drie gelijktijdige stromen:

1. Fotovoltaïsche opwekking: DC → AC conversie + multi-string MPPT optimalisatie
2. Batterijopslag: laden/ontladen volgens geprogrammeerde strategie (eigenverbruik, daluren, tariefarbitrage)
3. Elektriciteitsnet: bidirectionele onttrekking/injectie volgens onmiddellijke behoeften en huidige tarieven

De geavanceerde modi van moderne omvormers (Sofar ESI, Deye, WKS EVO) maken met name het volgende mogelijk:

• 🌙 Of f-peak modus: batterij opladen op het net wanneer de elektriciteit goedkoop is (11pm-7am), ontladen tijdens piekuren
• 🏠 Zelfverbruikmodus: maximaliseert lokaal gebruik van PV-energie, minimaliseert netinjectie
• 🚨 Back-up / EPS-modus: schakelt automatisch over op batterijvoeding bij een stroomstoring of gedetecteerde onderspanning
• ⚖️ Dynamische arbitragemodus: optimaliseert opladen/ontladen financieel volgens Impact/dynamische tarieven (met geïntegreerde weersvoorspelling)
• Nul-injectiemodus: voorkomt netinjectie (verzadigde gebieden, ongunstig prosumententarief)

4. Vehicle-to-Grid (V2G): je EV wordt een gigantische batterij

Een opkomende maar veelbelovende technologie zou een revolutie teweeg kunnen brengen in de flexibiliteit van energie in huis: Vehicle-to-Grid (V2G). Hoe werkt het? Gebruik de kolossale accu van je elektrische voertuig als opslagsysteem voor je huis.

Waarom V2G een radicale game-changer is

• Kolossale capaciteit: een EV-batterij van 60 kWh = 12 keer een thuisbatterij van 5 kWh
• 🏠 Het huis 's avonds van stroom voorzien: de EV geeft de geaccumuleerde elektriciteit terug om de warmtepomp, apparaten en verlichting van stroom te voorzien
• 💰 Massale tariefarbitrage: opladen tijdens daluren (of op PV tijdens de dag als je telewerkt), ontladen tijdens piekuren
• ⚡ Betaalde netwerkdiensten: deelname aan de commerciële flexibiliteitsmechanismen van de DNB (extra inkomen)
• 🌍 Ontlasting van het elektriciteitsnet: voorkomt gelijktijdige verbruikspieken 's avonds

Concreet voorbeeld van V2G-gebruik:

Meer informatie over deze technologie: 🔗 EV & V2G-batterijen: volledige gids

Netinvesteringen: miljarden nodig... maar wanneer?

ORES heeft een investeringsplan voorgesteld rond 3 grote assen om het Waalse net te moderniseren en te versterken:

Het grote probleem? Deze enorme investeringen zullen jaren duren (studies, vergunningen, werven), kolossale budgetten vereisen die onvermijdelijk in de elektriciteitsfactuur zullen worden doorgerekend en absoluut niets doen om het huidige verzadigingspunt te voorkomen.

Het artikel in L'Avenir van 10 december 2025 bevestigt dit ondubbelzinnig: "Het investeringsplan van ORES moet naar boven worden bijgesteld, wat een verdere stijging van de elektriciteitsfactuur zou kunnen betekenen".

Om het duidelijk te stellen: het netwerk zal op zijn vroegst in 2030-2035 aan de normen voldoen, op een moment dat de massale elektrificatie (GLB, EV's, industrie) er al is en versnelt. De periode 2025-2032 wordt kritiek, met toenemende spanningen tussen een explosieve vraag en een beperkt aanbod. Individuele oplossingen (opslag, flexibiliteit, hybridisering) zijn niet optioneel: ze zijn noodzakelijk als we comfort en energiebestendigheid willen behouden.

Wat kun je als individu doen? De 3 mogelijke architecturen

Scenario A - "Puur elektrisch" (warmtepomp + EV) zonder opslag of back-up

Configuratie: Alleen warmtepomp voor verwarming + EV + eventueel PV zonder batterijen

Voordelen:

• ✅ Maximale theoretische decarbonisatie (geen directe fossiele brandstoffen)
• ✅ Maximaal in aanmerking komen voor regionale subsidies (afhankelijk van het huidige beleid)
• ✅ Eenvoudigere installatie (slechts één verwarmingssysteem)

Belangrijke nadelen:

• ❌ Totale afhankelijkheid van het elektriciteitsnet in kritieke perioden (winter, 's avonds)
• Gevoeligheid voor onderspanning: PAC dat niet start op 200V (gedocumenteerd geval ORES).
• ❌ Extreme tariefgevoeligheid met dynamische tarieven: onmogelijk om verwarming te verplaatsen.
• ❌ Maximale bijdrage aan verzadiging netwerk op slechtste momenten.
• ❌ Geen veerkracht: netwerkstoring = onmiddellijk koud huis.

Conclusie: Alleen consistent in zeer robuuste gebieden (ORES-onderstations van groep 4), elders riskant. Niet aanbevolen door Wattuneed behalve in zeer specifieke gevallen.

Scenario B - "All electric intelligent" (warmtepomp + EV + regeling + batterij)

Configuratie: warmtepomp + EV + PV-installatie op grootte + lithiumbatterij van 10-20 kWh + hybride omvormer + domoticabesturing

Voordelen:

• ✅ Maximaal PV-zelfverbruik (70-90% afhankelijk van dimensionering)
• ✅ Pieksparen: batterij voorziet huis + warmtepomp 's avonds
• ✅ Gedeeltelijke veerkracht: back-up essentiële circuits of hele huis (afhankelijk van omvormer)
• ✅ Tariefarbitrage: aanzienlijke besparingen met Impact/dynamisch tarief
• ✅ Hoge decarbonisatie gehandhaafd
• Deelname aan commerciële flexibiliteit mogelijk (vergoeding GRD)

Nadelen:

• ❌ Hoge initiële investering (batterij + hybride omvormer: +€5000-8000)
• ❌ Hogere technische complexiteit (parametrisering, onderhoud)
• ❌ Beperkte autonomie in het midden van de winter: maximaal 1-2 dagen zonder net.

Conclusie: uitstekend compromis als het budget beschikbaar is en de wens om 100% elektrisch te blijven. Oplossing van de toekomst aanbevolen door Wattuneed voor nieuwbouw of zware renovaties.

Scenario C - "Veerkrachtige hybride" (warmtepomp + back-up + regeling ± batterij)

Configuratie: hoofdwarmtepomp + gas-/olieketel/houtkachel als back-up + eventueel PV + batterij + automatische omschakelregeling.

Voordelen:

• ✅ Maximale verwarmingsweerstand: werkt bij elk weer, op elke netspanning
• ✅ Ontlasting van het elektriciteitsnet tijdens kritieke pieken (back-up automatisch geactiveerd)
• Intelligente economische regeling: Warmtepomp wanneer COP gunstig is + laag tarief, back-up anders
• ✅ Consistent met de realiteit van het elektriciteitsnet: reageert op ORES-oproep om "de hele tijd" te beëindigen
• ✅ Benutting van bestaande apparatuur: geen verspilling als ketel werkt
• ✅ Eenvoudiger onderhoud: twee onafhankelijke systemen = redundantie

Nadelen:

• ❌ "Minder zuivere" decarbonatie (maar systeemtechnisch vaak robuuster)
• ❌ Dubbel onderhoud: warmtepomp + ketel (maar beperkt back-up gebruik = lage slijtage)
• ❌ Mogelijk minder stimulansen afhankelijk van regionaal beleid

Conclusie: het meest realistische en pragmatische scenario in een Wallonië waar betrouwbare toegang tot elektriciteit problematisch wordt. Sterk aanbevolen door Wattuneed voor renovaties waar een functionele boiler bestaat, of voor gebieden die als kwetsbaar zijn geïdentificeerd (ORES-stations van groep 1-2).

Aanbevelingen van Wattuneed: checklist voor een veerkrachtige installatie

Conclusie: echte ecologie is het soort ecologie dat werkt in januari om 19 uur.

Als we een energietransitie willen die elke dag werkt , in alle weersomstandigheden, ook tijdens koude periodes en avondpieken, moeten we absoluut afstappen van de simplistische slogan "PV + CAP = universele oplossing".

ORES documenteert expliciet en ondubbelzinnig:

• 📉 De fysieke limieten (maximale stroom, kritische spanningsvariaties)
• ⚠️ De enorme kwetsbaarheid van een deel van het LV-netwerk (10.000 circuits op 70.000)
• 🚫 De huidige verzadiging van 27 HV-stations + 58 bijkomende tegen 2030 zonder flexibiliteit
• ❄️ Het concrete scenario waarbij het CAP niet mag opstarten onder onderspanning (200V)
• 🔄 Het einde van het "alles, overal, altijd en meteen" -model.

De CWaPE van haar kant is duidelijk bezig met het afstemmen van de tariefregels en voorschriften op :

• ⏰ Tijdsverschuiving van verbruik (automatisch twee-uurlijks, Impact, dynamische prijzen)
• 📱 Actieve aanpassing door de consument (prijzen worden de dag voordien meegedeeld, dagelijkse opvolging, sturing)
• 💰 Duidelijke prijsdifferentiatie tussen wie zich aanpast en wie achterblijft.

De elektrificatie van verwarming en transport is een ecologische noodzaak - niemand bij Wattuneed betwist dit. Maar het moet absoluut gepaard gaan met :

1. 💾 Massieve opslag om pieken af te vlakken en autonomie te garanderen
2. 🔄 Intelligente flexibiliteit om de vraag aan te passen aan het beschikbare aanbod
3. 🌡️ Hybride systemen om echte energiezekerheid te garanderen
4. ⏰ F ijnmazig tijdbeheer via dynamische tarieven, domotica en besturing

"Het opgeven van een functioneel fossiel verwarmingssysteem om een volledig elektrische warmtepomp zonder opslag, regeling en back-up te installeren is, in de huidige staat van het Belgische netwerk zoals gedocumenteerd door ORES en CWaPE, een beslissing met een hoog risico. 200 liter stookolie besparen in de winter om vervolgens zonder verwarming te komen te zitten in geval van onderspanning op het netwerk, plaatselijke verzadiging of een panne is niet milieuvriendelijk: het is energie roekeloosheid." - Wattuneed BVBA

Bij Wattuneed geloven we in een pragmatische, veerkrachtige en functionele energietransitie. Onze oplossingen combineren :

• ☀️ Fotovoltaïsche energie (productie = jaarlijks verbruik)
• 🔋 Lithium batterij opslag (10-20 kWh afhankelijk van gebruik)
• ⚡ Intelligente hybride omvormers (geavanceerde modi, back-up, arbitrage)
• 🌡️ Hybride aanpak indien relevant (warmtepomp + back-up verwarming)
• 📱 Domotica (automatische optimalisatie zonder beperkingen)

Omdat een huis zonder verwarming midden in de winter niet milieuvriendelijk is. Omdat echte ecologie een ecologie is die elke dag werkt, in alle weersomstandigheden, zonder het comfort en de veiligheid van de bewoners in gevaar te brengen.

❓ Veelgestelde vragen (volledige FAQ)

Heeft het nog zin om een warmtepomp te installeren in België in 2025-2026?

Ja, maar niet alleen. Een warmtepomp met de juiste afmetingen, gecombineerd met een opslagbatterij (minimaal 10-15 kWh), een intelligente hybride omvormer en idealiter een back-upsysteem (hout, gas, olie), is nog steeds een uitstekende oplossing. Het belangrijkste is om niet 100% afhankelijk te zijn van het elektriciteitsnet op piekmomenten (17.00-10.00 uur) en tijdens perioden van potentiële onderspanning. ORES documenteert expliciet de risico's van een warmtepomp die niet opstart bij 200V.

Hoeveel kWh batterij heb je nodig voor een residentiële installatie met een warmtepomp?

Dimensionering volgens profiel:

• Minimaal haalbaar: 10 kWh → dekt de behoeften 's nachts (3-4 kWh) + 3-4 uur warmtepomp 's avonds (5-6 kWh) + veiligheidsmarge.
• Aanbevolen optimum: 15-20 kWh → bijna volledige autonomie gedurende 24 uur, met uitzondering van extreme koude, met de mogelijkheid van DSO-flexibiliteit.
• Maximaal comfort: 25-30 kWh → meerdaagse back-up, agressieve prijsarbitrage, doorverkoop van commerciële flexibiliteit

Gunstige modulaire systemen (Sofar BTS, Pylontech US5000, Delong) die kunnen worden uitgebreid als de behoeften veranderen.

Zijn Impact tarieven en dynamische prijzen verplicht in 2026?

Nee, maar tweewekelijkse tarieven wel. De CWaPE stelt duidelijk

• Dubbele tijd: automatisch en niet optioneel voor iedereen (gedwongen omschakeling)
• Impacttarief: optioneel, vereist R3 communicerende meter + verplaatsbare lasten + expliciete aanvraag bij de leverancier
• Dynamische tarieven: optioneel, vereist dagelijkse controlecapaciteit en actief beheer

Interessant indien installatie met batterij + domotica (automatische optimalisatie). Anders is conventionele prijsstelling per twee uur voldoende zonder grote boete (maar er moet rekening worden gehouden met een groot/duur prijsverschil).

Is mijn huidige PV-installatie (zonder batterij) verouderd?

Nee, maar het kan worden verbeterd. Het is nog steeds nuttig om rekeningen te verlagen (onmiddellijke zelfconsumptie + betaalde injectie volgens contract). Om de veerkracht en het eigenverbruik (70-90%) te maximaliseren, wordt de toevoeging van een batterij via AC-koppeling sterk aanbevolen. Wattuneed biedt retrofit oplossingen voor het toevoegen van :

• Hybride omvormer (Deye, Sofar, WKS) parallel aan de bestaande PV-omvormer
• Modulaire lithiumbatterij (5-20 kWh)
• Intelligente besturing (daluren, back-up, arbitrage)

Zie gids: AC-koppeling: 6 mogelijke configuraties

Zal het Belgische elektriciteitsnet de komende jaren echt "kraken"?

De term "barsten" is overdreven, maar de beperkingen zullen zeer reëel en meetbaar zijn. ORES documenteert dit zwart op wit:

• 27 HV-stations weigeren nu al nieuwe aansluitingen (groep 1)
• 58 extra onderstations zullen tegen 2030 verzadigd zijn zonder enige flexibiliteit (groep 2)
• 10.000 LV-circuits van de 70.000 kwetsbaar (overspanning EN onderspanning)

Verwachte gevolgen 2025-2032:

• Weigering van professionele aansluitingen (oplaadstations, batterijparken, industrieën)
• Gelokaliseerde onderspanningen (woonwijken met hoge PAC/VE-dichtheid)
• Gerichte stroomonderbrekingen mogelijk (technische flexibiliteit als laatste redmiddel)
• Sterk gedifferentieerde tarieven (indirecte boete voor niet-flexibiliteit)

Netinvesteringen zullen minstens 10-15 jaar duren. Kritieke periode 2025-2032 → individuele veerkrachtige oplossingen noodzakelijk.

Is het echt milieuvriendelijk om mijn oude olie/gasboiler als back-up te houden?

Ja, als onderdeel van een totale systeemaanpak. Verschillende invalshoeken:

1. CO2-voetafdruk van apparatuur: Weggooien van een werkende ketel (nog 10-15 jaar te gaan) = fabricage + transport + installatie van een nieuwe warmtepomp + recycling van de oude + afval. Onmiddellijke koolstofimpact niet te verwaarlozen.
2. Verminderd rendement van warmtepompen bij extreme kou: een warmtepomp die moet werken bij -10°C met een COP van 1,5-2 verbruikt 500-650 Wh elektriciteit per kWh warmte. Als elektriciteit wordt geproduceerd door gas/kolencentrales (Belgische wintermix), is de indirecte koolstofvoetafdruk vergelijkbaar met of slechter dan die van een directe ketel.
3. Ontlasting van het net = minder investering: Booster geactiveerd 10-15% van de tijd (koude pieken) maakt netcapaciteit vrij → minder wapening → minder beton/koper/staal → gunstig algemeen saldo.
4. Veerkracht = minder brandstofarmoede: koude huizen met netwerkuitval = groot gezondheids- en sociaal probleem.

Conclusie van Wattuneed: intelligente hybride (warmtepomp 80-90% + back-up 10-20%) vaak milieuvriendelijker dan dogmatische 100% elektrificatie in een fragiele netwerkcontext.

Wat moet ik doen als mijn buurt is geïdentificeerd als een gebied dat gevoelig is voor UPS zonder stekker (stroompieken)?

Concrete acties:

1. Controleer via de ORES-kaart: Interactieve kaart van spanningsafwijkingen
2. Configuratie van de omvormer: Uitgebreide instellingen voor het spanningsbereik (in overeenstemming met de normen), anti-afkoppeltimers.
3. Nul-injectiemodus: Activeer bij chronische overspanningen de nul-injectiemodus (alleen lokaal verbruik, overschot naar accu).
4. Bufferbatterij: lokale opslag vermindert drastisch netinjectie (absorptieoverschot)
5. Contact met DNB: Rapporteren via ORES-ondersteuning (netverzwaring gepland volgens prioriteitszones)

Hoe weet ik of mijn lokale HV-station verzadigd is of de verzadiging nadert?

Indirecte indicatoren:

• Industriële/commerciële projecten geweigerd in uw gemeente (lokale pers, gemeenteraden)
• Langere doorlooptijden voor nieuwe aansluitingen (PV-installateurs melden blokkades)
• Herhaalde incidenten op het LV-netwerk (micro-onderbrekingen, spanningsschommelingen)

Officiële informatie: ORES publiceert geen gedetailleerde openbare kaart van verzadigde onderstations (commerciële vertrouwelijkheid), maar occasionele informatie via :

• Pre-connectie aanvraag (ORES antwoord geeft beschikbaarheid aan)
• Regionale parlementaire vragen (openbare verslagen)
• Gespecialiseerde lokale pers

Biedt Wattuneed complete turnkey oplossingen met ondersteuning?

Ja, we bieden een compleet pakket aan:

1. Studiefase: Dimensionering met behulp van gratis tools(Toolbox) + persoonlijk telefonisch advies
2. Ontwerpfase: Op maat gemaakte zonnepakketten (PV + hybride omvormer + batterij + accessoires) afgestemd op uw verbruiksprofiel en verwarmingssysteem
3. Installatiefase: Netwerk van gecertificeerde partnerinstallateurs (afhankelijk van de regio) OF apparatuur geleverd voor installatie door uw elektricien
4. Werkingsfase: Toegewijde dienst na verkoop(Helpdesk) + gedetailleerde technische gidsen(Expert blog)
5. Optimalisatiefase: Gidsen met geavanceerde instellingen (omvormermodi, tariefstrategieën, bewaking)

📞 Persoonlijk advies nodig voor uw project?
Wattuneed helpdesk - PV technische blog - Gratis toolbox

Wattuneed SPRL - Uw Belgische partner voor fotovoltaïsche en hernieuwbare energieoplossingen sinds 2010. Technische expertise, gepersonaliseerde ondersteuning, veerkrachtige oplossingen aangepast aan het Belgische net.
🌐 www.wattuneed.com | 📧 Klantenondersteuning & SAV | 📚 Blog & technische gidsen | 🧰 Sizers & calculators