Energie delen in België: complete gids 2025 CER Wallonië

Wat is energiedeling in België?Energie delen betekent een revolutie in de manier waarop we elektriciteit verbruiken in België. Sinds het decreet van 5 mei 2022 in Wallonië is het nu mogelijk om de hernieuwbare elektriciteit die wordt geproduceerd door fotovoltaïsche panelen op het dak van een gebouw te delen met alle bewoners die dat willen.Deze innovatie verandert het traditionele energiemodel radicaal: in plaats van uw overtollige zonne-energie tegen een spotprijs aan het net te leveren, kunt u deze rechtstreeks delen met uw buren, mede-eigenaars of huurders van hetzelfde gebouw. Het resultaat? Een betere benutting van uw fotovoltaïsche productie en lagere elektriciteitsrekeningen voor alle deelnemers.💡 Aanbevolen product: In België geïnstalleerde zonne-energiesets Kant-en-klare fotovoltaïsche oplossingen die geschikt zijn voor het delen van energieWettelijk kader: decreet van 5 mei 2022 en ontwikkelingen in 2025Het Waalse regelgevingskader voor het delen van energie is gebaseerd op het decreet van 5 mei 2022, aangevuld met het besluit van de regering van 17 maart 2023 betreffende energiegemeenschappen en het delen van energie. Deze wetgeving definieert nauwkeurig de voorwaarden voor de implementatie van hernieuwbare energiegemeenschappen (CER)."Door elektriciteit te delen kan het overschot aan geproduceerde elektriciteit beter worden benut en kunnen de deelnemers hun elektriciteitsfactuur verlagen, waardoor een stabiele prijs wordt gegarandeerd die onafhankelijk is van marktschommelingen." — Facilitator Energiegemeenschap, SPW Wallonië⚠️ Belangrijk: Het Waalse wettelijke kader wordt momenteel aangepast om de implementatie van energiedeling in het Waalse Gewest verder te vergemakkelijken. Zodra de nieuwe teksten zijn afgekondigd, zullen bepaalde procedures worden gewijzigd. Er is een nieuwe facilitator aangesteld om projectontwikkelaars te begeleiden.De diensten van de facilitator van de energiegemeenschapDe door SPW Wallonië opgerichte Facilitator Energiegemeenschap biedt nu:Gedetailleerde informatie over het delen van elektriciteitPersoonlijke begeleiding per e-mail voor uw projectenBinnenkort: verschillende online hulpmiddelenEen doorverwijsservice voor uw klanten en huurdersContact: facilitateur.communaute.energie@spw.wallonie.beHoe werkt het delen van elektriciteit in een gebouw?Het delen van elektriciteit wordt mogelijk gemaakt door communicerende meters (smart meters). Deze slimme apparaten meten de inkomende en uitgaande elektriciteitsstromen per periode van 15 minuten. De distributienetbeheerder (GRD) wijst vervolgens voor elk kwartier de injectievolumes toe aan de verbruikers wanneer zij verbruiken, volgens een vooraf bepaalde verdeelsleutel.Vergelijking: zonder vs. met energiedelingSANS Partage d'ÉlectricitéAVEC Partage d'ÉlectricitéProduction photovoltaïque sur le toitAutoconsommation instantanée limitée (souvent faible en copropriété)Prélèvement réseau pour besoins résiduelsInjection sur le réseau à petit prixProduction photovoltaïque sur le toitAutoconsommation instantanée (compteur communs)Prélèvement réseau pour besoins résiduels des communsPartage vers compteurs individuels des habitantsPrélèvement réseau pour besoins résiduels individuelsInjection réseau uniquement du surplus non partagéIn een traditioneel mede-eigendom zonder delen is het eigen verbruik vaak minder dan 30% van de productie. Met het delen van energie kan dit percentage oplopen tot 70-80%, waardoor de rentabiliteit van uw fotovoltaïsche installatie verveelvoudigd wordt.🔧 AANBEVOLEN OPLOSSINGFotovoltaïsche kits met hybride omvormers en opslag ⚡ ONTDEK DE OMVORMER- & ACCUPAKKETTEN De 4 belangrijkste voordelen van het delen van energie1. Betere benutting van het fotovoltaïsche overschotIn plaats van uw overschot aan uw leverancier te verkopen voor 0,03-0,06 €/kWh, deelt u het met uw buren tegen een prijs die tussen de deelnemers is overeengekomen, meestal 0,10-0,15 €/kWh. Deze betere benutting verhoogt de rentabiliteit van uw zonne-installatie aanzienlijk.2. Aanzienlijke verlaging van de elektriciteitsrekeningDeelnemers aan het delen profiteren van een korting van 80% op de distributie- en transportkosten voor de gedeelde elektriciteit. Concreet betekent dit dat u in plaats van 0,25-0,30 €/kWh all-in, ongeveer 0,15-0,18 €/kWh betaalt voor de gedeelde lokale elektriciteit.3. Stabiele en voorspelbare prijsIn tegenstelling tot de markttarieven, die voortdurend fluctueren, wordt de prijs van gedeelde elektriciteit vastgesteld in een overeenkomst tussen de deelnemers. Deze stabiliteit beschermt u tegen tariefstijgingen en stelt u in staat uw energiebudget op lange termijn te plannen.4. Actieve deelname aan de energietransitieDoor lid te worden van een energiegemeenschap draagt u rechtstreeks bij aan de decarbonisatie van het Belgische elektriciteitssysteem. Elke gedeelde kWh is een hernieuwbare kWh die fossiele energie vervangt, waardoor de collectieve CO2-voetafdruk wordt verkleind."Hernieuwbare energiegemeenschappen maken het mogelijk om het collectieve eigen verbruik te maximaliseren tot 70-80%, tegenover slechts 30% bij individueel eigen verbruik." — CWaPE (Waalse Commissie voor Energie)Economisch model: uitsplitsing van de kostenInzicht in het economische model van energiedeling is essentieel om uw potentiële winst te kunnen beoordelen. Hieronder vindt u de gedetailleerde tariefstructuur:Composante TarifaireSans PartageAvec PartageÉconomiePrix énergie fournisseur0,08 €/kWh0 € (énergie locale)0,08 €/kWhFrais de distribution0,09 €/kWh0,02 €/kWh0,07 €/kWh (-80%)Frais de transport0,03 €/kWh0,01 €/kWh0,02 €/kWh (-80%)Prix électricité locale—0,10-0,15 €/kWhVariableTaxes & surcharges0,05 €/kWh0,05 €/kWhIdentiquesTOTAL~0,25 €/kWh~0,18 €/kWh-28% 💰Belangrijkste punten van het economisch model:80% korting op de distributie- en transporttarieven voor gedeelde elektriciteitLokale elektriciteitsprijs vrij te bepalen tussen deelnemers (doorgaans 0,10-0,15 €/kWh)Leveranciersvergoeding: sommige leveranciers rekenen een maandelijkse vergoeding (2-5 €/maand) aan hun klanten die deelnemen aan het delenBehoud van sociaal tarief: begunstigden van het sociaal tarief behouden hun voordeel voor gedeelde volumesEinde van de terugdraaiende meter: deelnemers aan het delen kunnen geen gebruik meer maken van compensatie (dit is al het geval voor installaties >10 kVA en nieuwe installaties sinds 2024)Energie delen invoeren: 4 essentiële stappenStap 1: Communicerende metersAlle deelnemers (producenten en consumenten) moeten zijn uitgerust met een communicerende meter (smart meter). Deze meters maken het mogelijk om de elektriciteitsstromen per periode van 15 minuten te meten, wat essentieel is voor het delen.📞 Procedure: Neem contact op met uw distributienetbeheerder (GRD) om uw traditionele meter gratis te laten vervangen door een communicerende meter. Gemiddelde doorlooptijd: 4-8 weken.Stap 2: DeelovereenkomstOnderteken een overeenkomst tussen de producent (eigenaar van de fotovoltaïsche installatie) en de gebruikers van de gedeelde energie. In deze overeenkomst moet het volgende worden vermeld:Prijs van de gedeelde elektriciteit (€/kWh): aanbeveling 0,10-0,15 €/kWhVerdelingssleutel: wijzevan toewijzing van het overschot tussen de deelnemers (evenredig aan het verbruik, gelijkelijk of gepersonaliseerd)Duur van de verbintenis: doorgaans 1-3 jaar, verlengbaarUittredingsvoorwaarden: opzegtermijn en voorwaarden voor beëindigingFactureringsvoorwaarden: frequentie en betalingswijzeStap 3: StartformulierDien het formulier voor het starten van energieverdeling in bij uw DNB. Dit officiële document zet de technische implementatie van de verdeling op het netwerk in gang.📄 Vereiste documenten:Contactgegevens van de producent en de verbruikersEAN-nummers van de betreffende metersGekozen verdeelsleutelOndertekende deelovereenkomstStap 4: Overeenkomst met de DNBOnderteken een overeenkomst met uw distributienetbeheerder. Deze overeenkomst definieert de technische en operationele aspecten van het delen van energie op het elektriciteitsnet.Totale termijn voor ingebruikname: Reken op 2-4 maanden tussen het indienen van het dossier en de daadwerkelijke activering van de energiedeling.Wijziging en stopzetting van de energiedelingEen van de grote voordelen van het Waalse systeem: u kunt de delen op elk moment vrij wijzigen of stopzetten.Om de verdeling te wijzigenDien het wijzigingsformulier in bij de DNBPas de deelovereenkomsten tussen de deelnemers aanTermijn voor verwerking: 2-4 wekenMogelijke wijzigingen: toevoegen/verwijderen van deelnemers, wijziging van de verdeelsleutel, wijziging van de lokale elektriciteitsprijs.Om de verdeling te beëindigenHet formulier voor stopzetting van de activiteit indienen bij de DNBDe deelovereenkomsten met de deelnemers opzeggenDe groene certificaten teruggeven aan de administratieOperationeel beheer van de verdelingAls producent van de delen moet u twee belangrijke taken vervullen:1. Facturering van de gedeelde elektriciteitDe producent factureert de deelnemende consumenten rechtstreeks het bedrag dat overeenkomt metde gedeelde lokale elektriciteit (overeengekomen prijs × gedeelde kWh). De netwerkkosten en federale belastingen blijven door de energieleverancier van elke deelnemer worden gefactureerd.💡 Tip: Gebruik de driemaandelijkse afschriften van uw DNB om uw facturen op te stellen. Deze afschriften geven een gedetailleerd overzicht van de gedeelde volumes per deelnemer.2. Teruggave van groene certificatenVoor gedeelde elektriciteit moet de producent de overeenkomstige groene certificaten teruggeven aan de Waalse overheid. Deze verplichting heeft tot doel dubbele valorisatie (lokale verkoopprijs + groene certificaten) te voorkomen.Belangrijk: De groene certificaten blijven behouden voor zelfverbruikte elektriciteit en elektriciteit die aan het openbare net wordt geleverd. BESTSELLER Kits voor eigen verbruik met opslag België✅ Hybride omvormers Deye/Sofar • ✅ Pylontech-batterijen • ✅ Professionele installatie 📋 Bekijk de complete kits met installatie Fotovoltaïsche oplossingen geschikt voor het delen van energieOm uw energie-uitwisselingsproject te optimaliseren, is de dimensionering van uw fotovoltaïsche installatie van cruciaal belang. Hieronder vindt u de aanbevolen configuraties op basis van de grootte van het gebouw:Kleine mede-eigendom (5-10 woningen)Aanbevolen vermogen: 10-15 kWpOmvormer: driefasige hybride 10 kVA (Deye, Sofar Solar)Optionele batterij: 10-15 kWh om het eigen verbruik te maximaliserenJaarlijkse productie: 12.000-18.000 kWhMiddelgrote flatgebouw (10-20 woningen)Aanbevolen vermogen: 20-30 kWpOmvormer: driefasige hybride 15-20 kVAOptionele batterij: 20-30 kWhJaarlijkse productie: 24.000-36.000 kWhGrote mede-eigendom (>20 woningen)Aanbevolen vermogen: 30-50 kWp+Omvormer: configuratie met meerdere omvormers of commerciële omvormersOptionele batterij: 40-60 kWh+Jaarlijkse productie: 36.000-60.000 kWh+75% van de installaties in België bevindt zich op hellende daken. 🔗 Bekijk de zonne-energiesets Officiële tools en bronnenFacilitator Energiegemeenschap WalloniëDe SPW Wallonië stelt verschillende essentiële bronnen ter beschikking:Speciale webpagina: volledige informatie over het delen van energie (CWaPE en Facilitator)Gedetailleerde FAQ: antwoorden op veelgestelde vragen over energiegemeenschappenVerklarende gids bij het formulier: instructies voor het invullen van het startformulierWijzigingsgids: procedure voor het wijzigen of stopzetten van een bestaande energieverdelingLokalisatietool: vind eenvoudig uw DNB op basis van uw adresDirect contact:📧 E-mail: facilitateur.communaute.energie@spw.wallonie.be🌐 Online contactformulier beschikbaarWattuneed-tools om uw project te dimensionerenWattuneed biedt u gratis tools om de optimale fotovoltaïsche vermogen en opslagcapaciteit voor uw energie-uitwisselingsproject nauwkeurig te berekenen. 🧰 Ga naar de Wattuneed-toolbox Hernieuwbare-energiegemeenschappen (CER): verder dan het gebouwHet delen van energie binnen een gebouw is de eenvoudigste vorm van een energiegemeenschap. Maar het Waalse wettelijke kader maakt het ook mogelijk om hernieuwbare energiegemeenschappen (CER) op wijk- of gemeentelijk niveau op te richten.Verschil tussen REC en delen binnen een gebouwCritèrePartage dans un BâtimentCER (Communauté d'Énergie)PérimètreUn seul bâtimentPlusieurs bâtiments / quartierStructure juridiqueSimple convention privéeASBL ou coopérative obligatoireRéduction frais réseau-80%Variable selon distanceComplexité administrativeFaibleÉlevéeNombre de participantsLimité aux habitants du bâtimentIllimité dans le périmètreAanbeveling: Geef voor een eerste project de voorkeur aan het delen van energie binnen een gebouw, wat veel eenvoudiger te realiseren is. CER's voor meerdere gebouwen vereisen gespecialiseerde professionele begeleiding.Fiscale en boekhoudkundige aspectenVoor de producent (eigenaar van de installatie)Inkomsten uit de lokale verkoop van elektriciteit:Bij incidentele activiteit (10.000 €/jaar): mogelijkheid tot aanvullend zelfstandig statuutBTW: vrijstellingsregeling tot € 25.000 omzetVoor deelnemende consumentenEr is geen specifieke belastingaangifte vereist. De aankoop van lokale elektriciteit is vergelijkbaar met de aankoop bij een traditionele leverancier.💡 Tip: Raadpleeg een accountant om te bepalen welk belastingstelsel op uw situatie van toepassing is, met name als de inkomsten uit het delen meer dan € 5.000/jaar bedragen.Veelgestelde vragen (FAQ)Kan ik als huurder deelnemen aan het delen van energie?Ja, absoluut. Huurders kunnen net als eigenaren deelnemen aan het delen van energie, op voorwaarde dat de meter op hun naam staat en dat ze beschikken over een communicerende meter. De toestemming van de eigenaar is niet nodig om deel te nemen aan een bestaande energiedeelregeling in het gebouw.Wat gebeurt er als mijn productie onvoldoende is voor alle deelnemers?De in de overeenkomst vastgelegde verdeelsleutel bepaalt hoe het beschikbare overschot over de deelnemers wordt verdeeld. Als de productie op een bepaald moment onvoldoende is, haalt elke deelnemer automatisch het benodigde supplement uit het elektriciteitsnet via zijn gebruikelijke leverancier.Kan ik energiedeling combineren met groene certificaten?Gedeeltelijk. U behoudt de groene certificaten voor de elektriciteit die u zelf verbruikt en de elektriciteit die u in het openbare net injecteert. U moet echter de groene certificaten teruggeven die overeenkomen met de hoeveelheden elektriciteit die u met de andere deelnemers deelt.Moet ik van elektriciteitsleverancier veranderen om deel te nemen?Nee. Elke deelnemer behoudt zijn huidige elektriciteitsleverancier. Het delen van energie gebeurt parallel aan uw klassieke leveringscontract. Let wel: sommige leveranciers rekenen een maandelijkse vergoeding (2-5 €) aan voor hun klanten die deelnemen aan een deelprogramma.Wat is de minimale looptijd van een energie-uitwisselingscontract?Er is geen wettelijke minimumduur. De duur van de verbintenis wordt vrij bepaald in de overeenkomst tussen de deelnemers. In de praktijk worden verbintenissen van 1 tot 3 jaar aanbevolen om de stabiliteit van het project te garanderen, met de mogelijkheid om vroegtijdig uit te treden mits voorafgaande kennisgeving (meestal 3 maanden).Werkt energiedeling ook in Vlaanderen en Brussel?Het kader dat in dit artikel wordt beschreven, heeft specifiek betrekking op het Waalse Gewest. Vlaanderen en Brussel hebben hun eigen regelgeving voor energiegemeenschappen, met verschillende voorwaarden. Informeer bij de bevoegde regionale autoriteiten: VREG (Vlaanderen) en Brugel (Brussel).Conclusie: energiedeling, de toekomst van collectief eigen verbruikHet delen van energie betekent een belangrijke stap voorwaarts in de democratisering van de toegang tot hernieuwbare energie in België. Dankzij het Waalse decreet van 2022 en de instrumenten die door de Facilitator Energiegemeenschap zijn ingevoerd, is het nog nooit zo eenvoudig geweest om uw fotovoltaïsche productie te valoriseren en tegelijkertijd de facturen van uw buren te verlagen.De voordelen zijn talrijk:💰 Economisch: tot 28% besparing op het elektriciteitsverbruik🌍 Ecologisch: maximalisatie van het lokale gebruik van hernieuwbare energie🤝 Sociaal: het creëren van banden en energiesolidariteit in uw gebouw📈 Financieel: betere rentabiliteit van uw fotovoltaïsche installatieMet de voortdurende evolutie van het regelgevingskader en de aangekondigde vereenvoudiging van de procedures, belooft 2025-2026 het gouden tijdperk te worden voor energiegemeenschappen in Wallonië. Wacht niet langer om deze kans te verkennen en sluit u aan bij de duizenden Walen die al betrokken zijn bij deze lokale en burgergerichte energietransitie.📚 HEEFT U BEGELEIDING NODIG?Raadpleeg onze blog en onze technische ondersteuning voor al uw vragen 📖 NAAR DE BLOG 🛠️ TECHNISCHE ONDERSTEUNING Wattuneed SPRLRue Henripré 12, 4821 Andrimont, BelgiëTel.: +32 87 45 00 34 – info@wattuneed.comwww.wattuneed.com | Technische ondersteuning